Rập may là gì và gồm những gì
Bạn sẽ nắm được gì từ bài học này: Hiểu rập may là gì, chứa những thông tin gì, và vì sao một rập làm tốt tiết kiệm vải, thời gian và lỗi.
Rập là bản thiết kế, không phải bản vẽ
Rập may là bản thiết kế của một trang phục: tập hợp các chi tiết phẳng mà khi may lại với nhau tạo thành một vật ba chiều khoác lên cơ thể. Phép so sánh chính xác nhất là với bản thiết kế của một ngôi nhà. Đó không phải bức vẽ đẹp của ngôi nhà: đó là tài liệu với các số đo chính xác giúp xây dựng được nó.
Vì vậy rập không được “diễn giải”. Nó được làm theo. Mỗi đường nét có một ý nghĩa, mỗi dấu hiệu đòi hỏi một thao tác, và mỗi số đo có một lý do. Khi ai đó sửa rập theo mắt mà không biết mình đang đụng vào cái gì, chi tiết bị hỏng gần như không bao giờ là chi tiết họ đã sửa: mà là chi tiết được may vào nó.
Một rập có những chi tiết nào
Một trang phục được tách thành các chi tiết. Bao nhiêu và những chi tiết nào tùy kiểu dáng, nhưng logic lặp lại. Một áo thun cơ bản chẳng hạn có bốn chi tiết:
- Thân trước: chi tiết phía trước, có cổ riêng, sâu hơn cổ sau.
- Thân sau: giống thân trước nhưng không hoàn toàn giống. Cổ cao hơn, và đôi khi bề ngang vai thay đổi.
- Tay áo: một chi tiết duy nhất được cắt hai lần, đầu tay được vẽ để vừa khít với nách áo.
- Bo cổ hoặc bo tay: dải vải co giãn hoàn thiện đường cổ.
Những gì đi kèm ngoài đường viền
Đường viền của chi tiết là phần hiển nhiên. Điều phân biệt một rập chuyên nghiệp với một đường viền cắt rời là mọi thứ còn lại, thứ giúp ráp trang phục mà không phải đoán:
- Tên của chi tiết và của trang phục mà nó thuộc về.
- Phải cắt bao nhiêu lần, và đặt trên nếp gấp (trên vải gấp đôi) hay cắt lẻ.
- Canh sợi: mũi tên cho biết chi tiết phải đặt thế nào trên vải.
- Các dấu bấm: những dấu giúp bạn ghép hai chi tiết mà không thừa không thiếu.
- Đường chừa may, đã bao gồm trong đường viền.
- Size mà mỗi đường thuộc về, khi rập bao gồm dải size đầy đủ.
Vì sao một rập làm tốt tiết kiệm tiền
Một rập vẽ tệ không lộ ra trên giấy: nó lộ ra trên vải. Nếu các chi tiết không khớp nhau, xưởng sẽ ứng biến, trang phục ra khác áo mẫu và mỗi sản phẩm mất nhiều thời gian may hơn.
Một rập vẽ tốt làm điều ngược lại: các chi tiết khớp ngay lần đầu, các dấu chỉ chỗ ghép và xưởng may mà không phải dừng lại hỏi. Trong một lô một trăm trang phục, đó là khác biệt giữa một công việc có lãi và một công việc chỉ vừa đủ bù chi phí.
Lỗi thường gặp
- Cắt rập theo đường của trang phục hoàn thiện mà không nhận ra đường chừa may đã được bao gồm: trang phục ra nhỏ hơn một size.
- Bỏ qua canh sợi và đặt chi tiết ở chỗ nào vừa nhất: trang phục mất form ở lần giặt đầu tiên.
- Sao chép đường viền của một trang phục có sẵn mà không tháo ra: đường may chiếm vải, và thứ bạn sao chép từ bên ngoài luôn ra nhỏ.
Tóm lại
Rập may là bản thiết kế của một trang phục: đường viền, dấu ghép, canh sợi, số lần cắt và đường chừa may. Mọi thứ vẽ trên đó đều có lý do.
Câu hỏi thường gặp
- “Molde” và “patrón” khác nhau thế nào?
- Không khác: đó là cùng một thứ dưới những tên gọi khác nhau tùy quốc gia, và cả hai đều có nghĩa là rập may. Ở Argentina và phần lớn Mỹ Latinh, từ thông dụng là molde; ở Tây Ban Nha và Mexico, patrón phổ biến hơn.
- Rập may có dùng được cho mọi loại vải không?
- Không. Một rập được vẽ với một loại vải cụ thể trong đầu, vì độ rộng thoải mái cần thiết thay đổi theo độ co giãn của vải. Một rập thiết kế cho jersey dệt kim pha spandex sẽ ôm chặt nếu cắt bằng vải dệt thoi.