Ký hiệu và dấu hiệu trên rập may

Bạn sẽ nắm được gì từ bài học này: Học cách đọc bất kỳ rập nào mà không phải hỏi mỗi dấu có nghĩa gì.

Mũi tên canh sợi

Đó là dấu quan trọng nhất và cũng là dấu bị bỏ qua nhiều nhất. Mũi tên có nghĩa là chi tiết phải đặt lên vải song song với biên vải, tức là theo chiều sợi dọc.

Vải không cư xử giống nhau theo mọi hướng: theo chiều dọc hầu như không giãn, theo chiều ngang giãn một chút và theo đường chéo giãn nhiều. Nếu một chi tiết được đặt xoay để tận dụng vải tốt hơn, chi tiết đó sẽ giãn khác với phần còn lại của trang phục. Kết quả điển hình là một chiếc áo thun mà sau hai lần giặt có đường sườn bị xoắn.

Dấu bấm

Đó là những dấu ngắn vuông góc với mép. Chúng phục vụ một mục đích, và là mục đích tiết kiệm rất nhiều thời gian: chỉ ra điểm nào trên chi tiết này thẳng hàng với điểm nào trên chi tiết kia.

Khi lắp tay áo, độ dài đầu tay và độ dài nách áo gần giống nhau nhưng không giống hệt, và đầu tay gần như luôn có một chút dư được nhấn đều. Không có dấu bấm, bạn phải chỉnh theo mắt và tay áo bị xoắn. Có dấu bấm, bạn khớp các dấu, ghim các chi tiết lại với nhau và phần dư tự phân bố đều.

Đường gấp vải

Khi một chi tiết đối xứng — chẳng hạn một thân trước không có phần mở — nó không được vẽ đầy đủ: chỉ vẽ một nửa, và rập cho biết cạnh này đặt sát nếp gấp của vải.

Bạn nhận ra nó vì cạnh đó có một đường kèm hai mũi tên chỉ vào, hoặc đơn giản là chữ “trên nếp gấp” hay “gấp”. Cạnh đó không bao giờ được cắt: nếu cắt, trang phục sẽ bị chia đôi ở giữa.

Ly, túi và các dấu bên trong khác

Bên trong đường viền có những dấu không phải là mép mà là chỉ dẫn công việc:

• Ly: các tam giác thon dài được may kín để tạo form ôm theo cơ thể. Chúng được đánh dấu bằng chấm hoặc lỗ nhỏ ở các góc.
• Vị trí túi: một hình chữ nhật hoặc vài dấu thập cho biết túi nằm ở đâu.
• Đường gấp gấu: cho biết gấu áo được gấp lên bao nhiêu.
• Cúc và khuyết: các vòng tròn và đường ngắn trên nẹp áo.

Ô vuông kiểm tra

Rập kỹ thuật số cũng có một dấu không tồn tại ở rập giấy: một ô vuông với số đo ghi bên cạnh, thường ở trang đầu tiên.

Nó không phải là một phần của trang phục. Nó ở đó để xác nhận bản in ra đúng tỷ lệ: bạn đo bằng thước, và nếu đo đúng như ghi thì cả rập đều chuẩn. Đó là bước kiểm tra rẻ nhất trong cả lô sản xuất.

Lỗi thường gặp

• Cắt cạnh được đánh dấu “trên nếp gấp”: chi tiết bị chia làm hai và không có cách nào cứu.
• Bỏ qua các dấu bấm để làm nhanh hơn, rồi mất gấp đôi thời gian để tay áo vào đúng chỗ.
• Nhầm mũi tên canh sợi với chỉ báo “phía trên”: canh sợi chỉ hướng, không phải chiều đặt.

Tóm lại

Mũi tên canh sợi cho biết cách đặt chi tiết, dấu bấm cho biết chỗ ghép, đường gấp cho biết cạnh nào không cắt, và ô vuông kiểm tra cho biết có thể tin vào bản in hay không.